6.3. 外測度とCarathéodory可測性
-
MeasureTheory.OuterMeasure[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_empty[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_mono[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_iUnion_le[complete]
外測度.
集合 X 上の写像 \mu^*:\calP(X)\to[0,\infty] が外測度であるとは,
次を満たすことをいう.
-
\mu^*(\emptyset)=0. -
A\subset Bならば\mu^*(A)\le\mu^*(B). -
任意の集合列
\{A_n\}_{n=1}^{\infty}\subset\calP(X)に対して\mu^*(\bigcup_{n=1}^{\infty}A_n)\le\sum_{n=1}^{\infty}\mu^*(A_n).
Lean code for Definition6.3.1●4 declarations
Associated Lean declarations
-
MeasureTheory.OuterMeasure[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_empty[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_mono[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_iUnion_le[complete]
-
MeasureTheory.OuterMeasure[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_empty[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_mono[complete] -
NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_iUnion_le[complete]
-
structuredefined in Mathlib/MeasureTheory/OuterMeasure/Defs.leancomplete
structure MeasureTheory.OuterMeasure.{u_2} (α : Type u_2) : Type u_2
structure MeasureTheory.OuterMeasure.{u_2} (α : Type u_2) : Type u_2
An outer measure is a countably subadditive monotone function that sends `∅` to `0`.
Fields
measureOf : Set α → ENNReal
Outer measure function. Use automatic coercion instead.
empty : self.measureOf ∅ = 0
mono : ∀ {s₁ s₂ : Set α}, s₁ ⊆ s₂ → self.measureOf s₁ ≤ self.measureOf s₂
iUnion_nat : ∀ (s : ℕ → Set α), Pairwise (Function.onFun Disjoint s) → self.measureOf (⋃ i, s i) ≤ ∑' (i : ℕ), self.measureOf (s i)
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_empty.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : μ ∅ = 0
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_empty.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : μ ∅ = 0
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_mono.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) {A B : Set α} (hAB : A ⊆ B) : μ A ≤ μ B
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_mono.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) {A B : Set α} (hAB : A ⊆ B) : μ A ≤ μ B
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_iUnion_le.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) (A : ℕ → Set α) : μ (⋃ n, A n) ≤ ∑' (n : ℕ), μ (A n)
theorem NoteKsk.Chapter06.outerMeasure_iUnion_le.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) (A : ℕ → Set α) : μ (⋃ n, A n) ≤ ∑' (n : ℕ), μ (A n)
-
NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet[complete] -
NoteKsk.caratheodoryMeasurableSpace[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurable_iff[complete]
Carathéodory条件.
外測度 \mu^* に対し,集合 A\subset X がCarathéodory条件を満たすとは,
任意の E\subset X に対して
\mu^*(E)=\mu^*(E\cap A)+\mu^*(E\setminus A)
が成り立つことをいう.
この条件を満たす集合を \mu^*-可測集合ともいう.
Lean code for Definition6.3.2●3 declarations
Associated Lean declarations
-
NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet[complete]
-
NoteKsk.caratheodoryMeasurableSpace[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurable_iff[complete]
-
NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet[complete] -
NoteKsk.caratheodoryMeasurableSpace[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurable_iff[complete]
-
defdefined in NoteKsk/Defs.leancomplete
def NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) (A : Set α) : Prop
def NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) (A : Set α) : Prop
Definition body
def CaratheodoryMeasurableSet {α : Type*} (μ : OuterMeasure α) (A : Set α) : Prop := μ.IsCaratheodory ACarathéodory measurability for an outer measure.
-
abbrevdefined in NoteKsk/Defs.leancomplete
abbrev NoteKsk.caratheodoryMeasurableSpace.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : MeasurableSpace α
abbrev NoteKsk.caratheodoryMeasurableSpace.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : MeasurableSpace α
Definition body
abbrev caratheodoryMeasurableSpace {α : Type*} (μ : OuterMeasure α) : MeasurableSpace α := μ.caratheodoryThe measurable structure consisting of the Carathéodory-measurable sets of an outer measure.
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurable_iff.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A ↔ ∀ (E : Set α), μ E = μ (E ∩ A) + μ (E \ A)
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurable_iff.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A ↔ ∀ (E : Set α), μ E = μ (E ∩ A) + μ (E \ A)
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_empty[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_univ[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_compl[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_union[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_inter[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_iUnion[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurableSpace_iff[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_outerMeasure_iUnion_eq_tsum[complete]
Carathéodoryの定理.
外測度 \mu^* に関する \mu^*-可測集合全体を \calM_{\mu^*} と書く.
このとき次が成り立つ.
-
\calM_{\mu^*}はX上の\sigma-加法族である. -
\mu:=\mu^*|_{\calM_{\mu^*}}は(X,\calM_{\mu^*})上の測度である. -
\mu(N)=0である可測集合Nの任意の部分集合も可測で,測度0をもつ.
Lean code for Theorem6.3.3●8 theorems
Associated Lean declarations
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_empty[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_univ[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_compl[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_union[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_inter[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_iUnion[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurableSpace_iff[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_outerMeasure_iUnion_eq_tsum[complete]
-
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_empty[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_univ[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_compl[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_union[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_inter[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_iUnion[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurableSpace_iff[complete] -
NoteKsk.Chapter06.caratheodory_outerMeasure_iUnion_eq_tsum[complete]
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_empty.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ ∅
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_empty.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ ∅
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_univ.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ Set.univ
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_univ.{u_1} {α : Type u_1} (μ : MeasureTheory.OuterMeasure α) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ Set.univ
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_compl.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ Aᶜ
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_compl.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ Aᶜ
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_union.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A B : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) (hB : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ B) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A ∪ B)
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_union.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A B : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) (hB : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ B) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A ∪ B)
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_inter.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A B : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) (hB : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ B) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A ∩ B)
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_inter.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A B : Set α} (hA : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A) (hB : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ B) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A ∩ B)
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_iUnion.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} (A : ℕ → Set α) (hA : ∀ (n : ℕ), NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A n)) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (⋃ n, A n)
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_iUnion.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} (A : ℕ → Set α) (hA : ∀ (n : ℕ), NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (A n)) : NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ (⋃ n, A n)
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurableSpace_iff.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} : MeasurableSet A ↔ NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodoryMeasurableSpace_iff.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} {A : Set α} : MeasurableSet A ↔ NoteKsk.CaratheodoryMeasurableSet μ A
The σ-algebra of Carathéodory-measurable sets.
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_outerMeasure_iUnion_eq_tsum.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} (A : ℕ → Set α) (hA : ∀ (n : ℕ), MeasurableSet (A n)) (hdisj : Pairwise (Function.onFun Disjoint A)) : μ (⋃ n, A n) = ∑' (n : ℕ), μ (A n)
theorem NoteKsk.Chapter06.caratheodory_outerMeasure_iUnion_eq_tsum.{u_1} {α : Type u_1} {μ : MeasureTheory.OuterMeasure α} (A : ℕ → Set α) (hA : ∀ (n : ℕ), MeasurableSet (A n)) (hdisj : Pairwise (Function.onFun Disjoint A)) : μ (⋃ n, A n) = ∑' (n : ℕ), μ (A n)
外測度の劣加法性より,Carathéodory条件では
\mu^*(E)\ge\mu^*(E\cap A)+\mu^*(E\setminus A) だけを示せばよい.
\emptyset と X が可測であること,および補集合で閉じていることは定義から直ちに従う.
まず有限和で閉じていることを示す.
A,B を可測集合とし,任意の E\subset X を取る.
A の可測性より
\mu^*(E)
=
\mu^*(E\cap A)+\mu^*(E\setminus A)
である.
さらに B の可測性を E\setminus A に適用すると
\mu^*(E\setminus A)
=
\mu^*((E\setminus A)\cap B)
+
\mu^*((E\setminus A)\setminus B)
である.
ここで (E\setminus A)\setminus B=E\setminus(A\cup B) だから
\mu^*(E)
=
\mu^*(E\cap A)
+
\mu^*((E\setminus A)\cap B)
+
\mu^*(E\setminus(A\cup B)).
一方,
E\cap(A\cup B)
=
(E\cap A)\cup((E\setminus A)\cap B)
なので,外測度の劣加法性より
\mu^*(E\cap(A\cup B))
\le
\mu^*(E\cap A)+\mu^*((E\setminus A)\cap B)
である. したがって
\mu^*(E)
\ge
\mu^*(E\cap(A\cup B))+\mu^*(E\setminus(A\cup B)).
よって A\cup B は可測である.
帰納法により有限和で閉じており,補集合で閉じているので差集合でも閉じている.
次に可算和で閉じていることを示す.
可測集合列 \{A_n\}_{n=1}^{\infty} に対し,
B_1:=A_1,\qquad
B_n:=A_n\setminus\bigcup_{k<n}A_k\quad(n\ge2)
とおく.
有限和と差集合で閉じていることから各 B_n は可測であり,
B_n は互いに素で,
\bigcup_{n=1}^{\infty}A_n=\bigsqcup_{n=1}^{\infty}B_n
である.
B:=\bigcup_{n=1}^{\infty}B_n,C_N:=\bigcup_{n=1}^{N}B_n とおく.
有限和で閉じているので C_N は可測である.
また,互いに素な可測集合で順に切ると,任意の E\subset X について
\mu^*(E)
=
\sum_{n=1}^{N}\mu^*(E\cap B_n)
+
\mu^*(E\setminus C_N)
が成り立つ.
実際,N=1 では B_1 の可測性そのものであり,
N で成り立つときは B_{N+1} の可測性を E\setminus C_N に適用すればよい.
E\setminus B\subset E\setminus C_N だから単調性より
\mu^*(E)
\ge
\sum_{n=1}^{N}\mu^*(E\cap B_n)
+
\mu^*(E\setminus B)
である.
N\to\infty として
\mu^*(E)
\ge
\sum_{n=1}^{\infty}\mu^*(E\cap B_n)
+
\mu^*(E\setminus B)
を得る. さらに外測度の可算劣加法性より
\mu^*(E\cap B)
=
\mu^*\left(\bigcup_{n=1}^{\infty}(E\cap B_n)\right)
\le
\sum_{n=1}^{\infty}\mu^*(E\cap B_n)
であるから,
\mu^*(E)
\ge
\mu^*(E\cap B)+\mu^*(E\setminus B)
となる.
よって B は可測であり,可測集合の可算和も可測である.
よって \calM_{\mu^*} は \sigma-加法族である.
互いに素な可測列 A_n と A=\bigsqcup_n A_n に対し,
上の有限段階の分解式を E=A,B_n=A_n に適用すると
\mu^*(A)
=
\sum_{n=1}^{N}\mu^*(A_n)
+
\mu^*\left(A\setminus\bigcup_{n=1}^{N}A_n\right)
\ge
\sum_{n=1}^{N}\mu^*(A_n)
がすべての N で成り立つ.
よって \mu^*(A)\ge\sum_{n=1}^{\infty}\mu^*(A_n) である.
逆向きは外測度の可算劣加法性であるから,
\mu(A)=\sum_n\mu(A_n) であり,\mu は測度である.
最後に N が可測で \mu(N)=0,A\subset N とする.
任意の E で \mu^*(E\cap A)=0 かつ \mu^*(E\setminus A)\le\mu^*(E) なので,
A もCarathéodory条件を満たし,測度は 0 である.
完備測度と完備化.
-
測度空間
(X,\calS,\mu)が完備であるとは,N\in\calS,\mu(N)=0,A\subset NならばA\in\calSであることをいう. -
測度(空間)の完備化とは, 零集合の部分集合をすべて可測集合として加えた測度空間であり, たとえば
\overline{\calS}:=\{A\triangle Z\mid A\in\calS,\ Z\subset N,\ N\in\calS,\ \mu(N)=0\}上に\overline\mu(A\triangle Z):=\mu(A)と定めて得られる.
ここで A\triangle Z:=(A\setminus Z)\cup(Z\setminus A) は対称差を表す.
Lean code for Definition6.3.4●3 declarations
Associated Lean declarations
-
defdefined in NoteKsk/Defs.leancomplete
def NoteKsk.CompletedMeasurableSet.{u_1} {α : Type u_1} [MeasurableSpace α] (μ : MeasureTheory.Measure α) (A : Set α) : Prop
def NoteKsk.CompletedMeasurableSet.{u_1} {α : Type u_1} [MeasurableSpace α] (μ : MeasureTheory.Measure α) (A : Set α) : Prop
Definition body
def CompletedMeasurableSet {α : Type*} [MeasurableSpace α] (μ : Measure α) (A : Set α) : Prop := NullMeasurableSet A μThe measurable sets in the completion of a measure. Mathlib calls these `NullMeasurableSet`s.
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.null_subset_completedMeasurableSet.{u_2} {α : Type u_2} [MeasurableSpace α] {μ : MeasureTheory.Measure α} {N A : Set α} (hN : μ N = 0) (hA : A ⊆ N) : NoteKsk.CompletedMeasurableSet μ A
theorem NoteKsk.Chapter06.null_subset_completedMeasurableSet.{u_2} {α : Type u_2} [MeasurableSpace α] {μ : MeasureTheory.Measure α} {N A : Set α} (hN : μ N = 0) (hA : A ⊆ N) : NoteKsk.CompletedMeasurableSet μ A
Null subsets are measurable in the completed measurable structure.
-
theoremdefined in NoteKsk/«06caratheodory».leancomplete
theorem NoteKsk.Chapter06.measure_completion_isComplete.{u_2} {α : Type u_2} [MeasurableSpace α] (μ : MeasureTheory.Measure α) : μ.completion.IsComplete
theorem NoteKsk.Chapter06.measure_completion_isComplete.{u_2} {α : Type u_2} [MeasurableSpace α] (μ : MeasureTheory.Measure α) : μ.completion.IsComplete